الهيئات التدريسيّة الأكاديميّة

هنا يمكنكم الحصول على معلومات للهيئات التدريسيّة الأكاديميّة، بمواضيع:

  • شروط التشغيل
  • تحديث جودة التدريس وضمان الجودة
  • منَح لاستيعاب إفراد متفوقين للهيئات التدريسية
  • برنامج المنح لطلبة بوست دكتوراه المتفوقين
  • تعاون دولي
  • مكافحة التحرش الجنسي في مؤسسات التعليم العالي
  • الدراسة الرقميّة

شروط التشغيل

فيما يلي تعلميات لجنة التخطيط والموازنة حول شروط العمل وتدريج الهيئة التدريسية في مؤسّسات التعليم العالي التي ليست جامعات، وفي الكليّات الأكاديميّة، التي تعمل وفق ترخيص أو اعتراف مجلس التعليم العالي.

لملف التعليمات

هذه التعليمات هي ترتيبات التشغيل والأجور التي صادقت عليها لجنة التخطيط والموازنة التابعة لمجلس التعليم العالي والمسؤول عن الأجور في وزارة المالية.

لا يمكن إدخال تغييرات على مسارات التشغيل، والأجر وشروط التشغيل بدون تصديق من قبل لجنة التخطيط والموازنة، والمسؤول عن الأجور في وزارة المالية.

في شهر تشرين الأول 2015 صادقت لجنة التخطيط والموازنة على تحديث يتعلق بعلاوة وظيفة لرؤساء الأقسام الأكاديمية

 لملف التحديث

تحديث جودة التدريس وضمان الجودة

בישיבת מל”ג מיום 10.11.15 התקבלה החלטה לאמץ את המודל המוצע לשיפור איכות ההוראה במוסדות להשכלה גבוהה, לפיו כל המוסדות להשכלה גבוהה יחויבו ליישם מספר מנגנונים בסיסיים לשיפור איכות ההוראה.

בכל מוסד להשכלה גבוהה יתקיים מנגנון מוסדי שיופקד על:

א. קיומן של הכשרות מקצועיות בתחום ההוראה לכל חבר סגל חדש בכל הרמות, כולל מורים מן החוץ ועוזרי הוראה (לדוגמא: סדנאות, סמינרים, ימי עיון, הדרכות פרטניות וכיוצ”ב).

ב. העברה סדירה של שאלוני הערכת הוראה בכל סמסטר ובכל הקורסים המתקיימים במוסד. הפצת ממצאי השאלונים והערות הסטודנטים לכל מרצה שעבר הערכה ולממונה עליו תוך ציון מיקומו היחסי במחלקה ובמוסד.

ג. מרצים שתוצאות סקרי ההוראה עבורם חורגים מהסטנדרט:

  • ציון לשבח/תגמול למרצים שתוצאות סקרי ההוראה שלהם גבוהים באופן עקבי.
  • טיפול במרצים שתוצאות סקרי ההוראה שלהם נמוכים באופן עקבי (לדוגמה: חובת הכשרה מקצועית, מעקב צמוד, הדרכות פרטניות, שיבוץ לקורסים קטנים וכיו”ב)

ד. העמדת מערכת נגישה ומפורסמת לקבלת תלונות של סטודנטים בתחומי ההוראה, וטיפול בהן.

ה. פרסום והפצת מערכת סילבוסים מפורטת לכל הקורסים וכן כללי החובות בקורס וצורת קביעת הציון.

ו. קיומו של נוהל להגדרת ההתנהלות ההוראתית של הסגל אל מול הסטודנטים (הסדרת לוחות זמנים (לדוגמה בבדיקת בחינות ועבודות, זמינות מרצים, דרכי התקשרות וכיוצ”ב).

ז. קיומה של תמיכה לסגל בטכנולוגיות הוראה.

כל האמור יתקיים וידווח ברמת פירוט ואיכות לשביעות רצונה של המל”ג.

המוסדות יתבקשו להעביר דיווח תקופתי למל”ג בנושא. מוסד שלא יעמוד בדרישות המפורטות כאמור, יועבר לדיון בוועדה לפיקוח ואכיפה של מל”ג-ות”ת.

בהתאם לכך, קיבלה המל”ג את החלטת ות”ת לגבי הקצאת תקציב למכללות המתוקצבות על ידי ות”ת, זאת במסגרת מודל התקצוב הרב מימדי של המכללות המתוקצבות לשיפור איכות ההוראה בשני ערוצים:.

 

בנוסף לקריטריוני החובה המפורטים לעיל, על המוסדות להוכיח עמידתם בקריטריונים הבאים כאשר כל קריטריון יתוקצב בסכום קבוע:

קיומו של מנגנון מוסדי קבוע, מובנה ויעודי לשיפור איכות ההוראה והערכתה, הממונה על:

 

פעילות אקטיבית בהכשרת הסגל האקדמי

א. כל מכללה המתוקצבת על ידי ות”ת אשר תעמוד במאפיינים הבאים תוכל להיות מתוקצבת בכל שנה על פי קריטריון זה:

  1. ליווי וחניכה של חבר סגל חדש למשך שלוש השנים הראשונות להוראתו (לדוגמא: מפגשים קבועים עם “חונך אישי”, תצפית עמיתים בשיעורים וכיו”ב).
  2. הדרכה ותמיכה טכנולוגית לשימוש חברי הסגל לצורכי תכנון, פיתוח ויישום דרכי הוראה חדשניות באמצעים דיגיטליים וטכנולוגיה מתקדמת.
  3. פעילות לגבי מורים חלשים בהוראה (מפגשים אישיים, ליווי, חניכה, סדנאות וכיו”ב).
  4. פעילות לגבי מורים מצטיינים בהוראה (קרדיט, פרסים, פרסום וכיו”ב).
  5. עריכת סמינר מחלקתי לפחות אחת לשנה, שיעסוק בנושאים של איכות ושיפור ההוראה.
  6. מינוי ראש היחידה האקדמית או מי מטעמו, כאחראי על ריכוז נושא ההוראה ביחידה (האחראי יעמוד בקשר רציף עם המנגנון המוסדי בנושא איכות ההוראה כמפורט בסעיף הבא).
  7. היענות לשאלוני הערכת ההוראה של לפחות 60% מהסטודנטים בכל קורס (לצורך התקצוב תינתן אפשרות לחריגה שלא תעלה על 10% מהקורסים).
  8. ראש היחידה האקדמית יקיים מפגש משוב פרטני (אחת לשנה לפחות) עם חברי סגל שקיבלו ציון הערכה הנמוך מהממוצע המחלקתי.

ב. על מנת לתגמל מוסד על פעילות מיוחדת, חדשנית ומקורית לשיפור וקידום איכות ההוראה, יוקצה סכום ייעודי לפרסים על בסיס תחרותי למכללות המתוקצבות על ידי ות”ת. לשם כך, תוקם על ידי מל”ג וות”ת ועדה מיוחדת אשר תקבל לידיה אחת לשנה את הצעות המוסדות. הוועדה תבחן את ההצעות ותקבל החלטה מנומקת על תקצוב חד שנתי של ההצעות הזוכות.

منَح لاستيعاب إفراد متفوقين للهيئات التدريسية

مِنح ألون

أهداف: هذه المِنح معدّة لدعم العلماء الشبّان المتفوّقين والهدف منها هو تمكين الجامعات من استيعاب الحاصلين على المِنحة بوظيفة كاملة. تلتزم الجامعات باستيعاب الحاصلين على المِنح كأعضاء في الهيئة التدريسية بوظيفة كاملة في نهاية فترة المِنحة.

فترة المِنحة: تمِنح في إطار البرنامج مِنح لثلاث سنوات أكاديميّة.

قيمة المِنحة: نحو 300,000 شيكل في السنة، وهذا المبلغ يعادل معدّل كلفة الراتب في الدرجة التي يوظّف فيها الحاصل على المِنحة (محاضر/ محاضر مرموق/بروفيسور عضو).

علاوة على المِنحة يُمِنح الفائزون مِنحة أبحاث لمرّة واحدة بقيمة 170 ألف شيكل للمجالات التجريبية، وبقيمة 50,000 شيكل للمجالات النظرية. (في السنة الأولى).

عدد المِنح: في كل عام تمِنح لجنة التخطيط والموازنة 25 مِنحة ألون في المجالات التالية: العلوم الإنسانيّة، والعلوم الاجتماعيّة، وعلوم الأحياء، والعلوم الدقيقة+ الهندسة.

מלגות אלון לשנת תשע”ט

مِنح مَعوف

الأهداف: مِنح ” مَعوف” معدّة للعلماء الشبان المتفوقين من أبناء المجتمع العربيّ، مواطني دولة إسرائيل، والهدف منها تمكين الفائزين من الانخراط في مؤسّسات التعليم العالي (الجامعات والكليّات) المموّلة من قبل لجنة التخطيط والموازنة في إسرائيل. تلتزم المؤسّسات باستيعاب الفائزين بالمِنحة كأعضاء في هيئاتها التدريسيّة بوظيفة كاملة في نهاية فترة المِنحة.

مدّة المِنحة: تغطّي المِنح ثلاث سنوات أكاديميّة.

قيمة المِنحة: نحو 300,000 شيكل في السنة، ويعادل المبلغ معدّل كلفة الراتب في الدرجة التي يوظّف فيها الحاصل على المِنحة (محاضر/ محاضر مرموق/بروفيسور عضو).

علاوة على ذلك يُمِنح الفائزون بالسنة الأولى مِنحة أبحاث لمرّة واحدة بقيمة 170 ألف شيكل للمجالات التجريبية، وبقيمة 50,000 شيكل للمجالات النظريّة.

يحصل الفائزون الذين يجري توظيفهم في الكلّيات على مِنحة لمرّة واحدة بقيمة 100,000 شيكل للمجالات التجريبيّة وَ- 30,000 شيكل للمجالات النظريّة.

عدد المِنح: 6 مِنح سنوية. تقوم لجنة التخطيط والموازنة بتمويل 4 منها، ويقوم صندوق ياد هّنديف بتمويل المِنحتين الأخريين.

מלגות מעוף לשנת תשע”ט

מלגות סגל ליוצאי אתיופיה

מטרת התכנית: קליטה של אנשי סגל אקדמי מקרב יוצאי אתיופיה במוסדות להשכלה גבוהה. במסגרת התכנית, מדענים מצטיינים, יוצאי אתיופיה. מוסדות שיקלטו את המדענים יוצאי אתיופיה, יתחייבו בתום תקופת המלגה  לקלוט את המלגאים במשרה קבועה במוסד.

תקופת המלגה: המלגות הן תלת-שנתיות, לשלוש שנים אקדמיות.

גובה המלגה: כ- 300,000 ₪ בשנה, כגובה עלות השכר הממוצעת בדרגה בה נקלט המלגאי (מרצה / מרצה בכיר / פרופ’ חבר). בנוסף מוענק למלגאים הנקלטים באוניברסיטאות בשנה הראשונה מענק מחקר חד פעמי בגובה של 170 אלף ש”ח לתחומים הניסויים ובגובה של 50,000 ש”ח לתחומים העיוניים.   למלגאים הנקלטים במכללות מענק קליטה חד פעמי בגובה 100,000 ש”ח לתחומים הניסויים ו-30,000 ש”ח לתחומים העיוניים.

מס’ המלגות: עד 4 מלגות בשנה.

برنامج المنح لطلبة بوست دكتوراه المتفوقين


اهداف البرنامج: مساعدة طالبات الدكتوراه المتفوقات من جامعات البحث في إسرائيل للخروج لاستكمال بوست دكتوراه في جامعات مرموقة في خارج البلاد، بغرض استيعابهن عند عودتهم كعضوات في الهيئات التدريسيّة الأكاديمية في الجامعات.


الهدف في الأمد البعيد يتمثّل في رفع عدد عضوات الهيئات التدريسيّة في الجامعات البحثية في إسرائيل. في إطار البرنامج مِنحت الأفضليّة للمجالات التي تعاني من نقص في النساء في الطواقم الأكاديمية نحو: علم الحاسوب، الهندسة، والعلوم الفيزيائية.


فترة المِنحة: في إطار البرنامج تحظى الفائزات بمِنحة تغطّي سنتين أكاديميّتين.


قيمة المِنحة: 30-40 ألف دولار في السنة، بحسب الحالة العائليّة للحاصلة على المِنحة. المِنحة تقدّم بغرض المساعدة في تمويل النفقات التالية: نفقات المعيشة، وتذاكر السفر للفائزة وأبناء عائلتها، والنّفقات التي تقترن بانتقال العائلة إلى خارج البلاد. هذه المِنحة بمثابة مِنحة مكمّلة لمصادر تمويل إضافيّة تحصل عليها الباحثة.


عدد المِنح: 20 مِنحة سنوية


 



أهداف البرنامجمساعدة طلبة الدكتوراه المتفوّقين من جامعات البحث في إسرائيل على الخروج إلى استكمال بوست دكتوراه في الجامعات الرياديّة في خارج البلاد بغرض استيعابهم بعد انتهاء الاستكمال كأعضاء في الهيئات الأكاديميّة في الجامعات أو الكليّات الأكاديميّة في إسرائيل.


الهدف في الأمد البعيد هو رفع نسبة أبناء المجتمع العربي المنخرطين في الهيئات الأكاديمية.


فترة المِنحة: تمِنح في إطار البرنامج مِنح تغطي فترة سنتين أكاديميتين.


قيمة المِنحة هي 20,000 دولار في العام، وهي معدّة للمساعدة في تمويل النفقات التالية:


المِنحة تقدم بغرض المساعدة في تمويل النفقات التالية: نفقات المعيشة، وتذاكر السفر للفائز وأبناء عائلته، والنفقات التي تقترن بانتقال العائلة إلى خارج البلاد. هذه المِنحة بمثابة مِنحة مكمّلة لمصادر تمويل إضافية يحصل عليها الباحث.


عدد المِنح: في كل عام تمِنح لجنة التخطيط والموازنة حتى 14 مِنحة.


تعاون دولي

קרן מו”פ אירופי:

Horizon 2020  – תכנית המסגרת למחקר ופיתוח של האיחוד האירופי

תכניות המסגרת למחקר ופיתוח של האיחוד האירופי הן התכניות הגדולות ביותר בעולם לשיתוף פעולה מדעי ותעשייתי, ומהוות גורם מימון מרכזי של ה-  European Research Area – המרחב האירופי למחקר – ERA. כל תכנית מסגרת מתקיימת במשך מספר שנים, התכנית הנוכחית היא הורייזן 2020 (Horizon 2020). התכנית מעניקה מימון ליצירת קונסורציום בני כמה שותפים, לפעילות מחקר ופיתוח של התעשייה, האקדמיה, מכוני מחקר, ארגונים ציבוריים ופרטיים.

תקציב התכנית הוא 77 מיליארד אירו ל-7 שנים (2020-2014)

מטרת השתתפותה של ישראל בתכנית היא לפתוח בפני גופים ישראליים שער להשתלבות אסטרטגית במסגרות המחקר, הפיתוח והשיווק של אירופה, ולהרחיב את תחומי הפעילות העולמית של התעשייה הישראלית. משנת 1996 לישראל מעמד של מדינה נלווה (Associated Country) בתכנית המסגרת למו”פ. מעמד זה מעניק לה זכויות וחובות השוות לאלו של מדינות האיחוד האירופי. ישראל היא המדינה הלא-אירופית היחידה החברה בתכנית (ובמעמד דומה לשוויץ, נורבגיה וטורקיה ומדינות נוספות המשמשות גם כן כמדינות נלוות). חברותה של ישראל בתכנית הוצעה לה בזכות ומשקפת את חיוניותה המדעית הטכנולוגית והכלכלית של ישראל, כמו גם את רמת החדשנות הגבוהה שלה. ההשתתפות בתכנית כרוכה בתשלום, הנקבע על פי התוצר המקומי הגולמי- מדינת ישראל צפויה לשלם כמיליארד אירו דמי השתתפות לאורך שבע שנות התכנית.

השתתפות מדינת ישראל בתכנית מנוהלת ע”י ISERD – הגוף הממלכתי המופקד על שילוב מדינת ישראל ב- ISERD .ERA פועל מלשכת המדען הראשי במשרד הכלכלה והמדען הראשי משמש יו”ר ועדת ההיגוי שלו. ב-ISERD שותפים גם משרד המדע, הטכנולוגיה והחלל, ות”ת, משרד החוץ ומשרד האוצר.

אתר ISERD – http://www.iserd.org.il

אתר התכנית : http://ec.europa.eu/programmes/horizon2020/

קרן מחקר ארה”ב ישראל – BSF:

בתשע”ג החלה לפעול במסגרת הקרן הדו-לאומית למדע ארה”ב-ישראל (BSF) תכנית לשיתוף פעולה עם ה-NSF האמריקאית. בשנים תשע”ג-תשע”ה מומנה התכנית בסך מצטבר של 3,000 אלפי דולר בשנה ע”י משרד האוצר – 2,000 אלפי דולר בשנה, וות”ת – 1,000 אלפי דולר בשנה (החלטת ות”ת תשע”א/22 מיום 29.12.2010), וזאת אל מול מימון מקביל באותו הסכום שהועבר ע”י ה-NSF לחוקרים האמריקאים המשתתפים בתכנית. במהלך שנת 2015 בהסכמת משרד האוצר, אישרה ות”ת תקצוב הקרן לשנה נוספת. במסגרת תקציב תשע”ז מתוקצבת התכנית NSF-BSF בסך של 17,000 אלפי ₪. תקציב זה מהווה את השתתפות מדינת ישראל בפעילות התכנית.

אתר: http://www.bsf.org.il/BSFPublic/Default.aspx

 קרן מחקר גרמניה ישראל GIF :

קרן GIF הוקמה בשנת 1986 – בתוקף הסכם שנחתם בין המדינות במטרה לממן מענקי מחקר משותפים, בעיקר במחקר בסיסי, לקבוצות מחקר מהאוניברסיטאות, בתי החולים ושאר מוסדות ההשכלה הגבוהה מהארץ ומגרמניה. הקרן הנה תאגיד ציבורי סטטוטורי דו-לאומי ומינהל הקרן יושב בירושלים. בשנת 1995 עבר בכנסת חוק GIF המגדיר את אופי פעולתה.

הגוף המחליט והמתווה את מדיניות הקרן הוא מועצת הנגידים שלה, בראשה עומדים שרי המדע משתי המדינות וחברים בה שישה מדענים בכירים – שלושה מכל מדינה, המייצגים את תחומי המדע העיקריים. יצוין כי הקרן מאשרת הצעות בכל מגוון תחומי מדע: מדעי החיים והרפואה, מדעים מדויקים, חקלאות, איכות הסביבה, מדעי החברה ומדעי הרוח. כל התמיכות מגיעות לחוקרים במוסדות אקדמיים מובילים בארץ ובגרמניה, כאשר בממוצע שני שליש מכספי התמיכה מגיעים לצד הישראלי ושליש לצד הגרמני. הון הקרן עומד כיום על כ-211,000 אלפי €, שנתרמו בחלקים שווים ע”י שתי המדינות. הקרן רשאית להשתמש רק בפירות הריבית על ההון הנ”ל. בעקבות ירידה בתשואות הוסכם כי בשנים תשע”א-תשע”ג גם ישראל וגם גרמניה יגדילו את תמיכתן בקרן בסך של 2,500 אלפי € לשנה. מתווה ההגדלה יושם והשתתפות ות”ת בקרן עמדה על סך 625 אלפי € לשנה, כאשר את יתרת הסכום הנדרש מישראל, 1,850 אלפי €, מימנו משרד האוצר, משרד המדע ומשרד ראש הממשלה. תשע”ג הייתה השנה האחרונה ליישום המתווה הנ”ל. במהלך תשע”ד נחתם הסכם חדש בין מדינת ישראל וגרמניה לפיו התוספת השנתית שתועבר לתקציב השוטף של הקרן פר מדינה תהיה בסכום של 3,000 אלפי € בשנה לשנים תשע”ה-תשע”ז. במהלך תשע”ה ולבקשת הקרן, נחתם מתווה מעודכן להסכם לפיו התוספת השנתית פר מדינה תעמוד בתקופה תשע”ה-תשע”ח (4 שנים) על 2,500 אלפי € בשנה. בהתאם למתווה המעודכן ולסיכום הבין-משרדי בנושא, השתתפות ות”ת בקרן בתשע”ז עומדת על סך 650 אלפי €.

אתר: http://www.gif.org.il/Pages/default.aspx

מענקי מחקר משותף – סין:

קרן ישראלית-סינית לקידום ומימון מחקרים מדעיים משותפים, אשר מנוהלת וממומנת במשותף ע”י הקרן הלאומית הסינית למדעי הטבע (NSFC) והקרן הלאומית למדע (ISF). הקרן החלה לפעול בשנה”ל תשע”ד. במסגרת התכנית ממומנים מענקי מחקר וסדנאות מחקר משותפים בין שתי המדינות. הנושאים אשר הוגדרו בשלושת המחזורים הראשונים: מחזור א’ – פיזיקה, כימיה וחקלאות. מחזור ב’ – מדעי החיים וביו-רפואה. מחזור ג’ – מתמטיקה, מדעי המחשב, ננו-טכנולוגיה ומדעי כדור הארץ. כל מענק ניתן לתקופה של עד 3 שנים ועומד על כ-100 אלפי דולר לשנה לכל אחד מהצדדים.

למידע נוסף

מענקי מחקר משותף – הודו:

קרן ישראלית-הודית לקידום ומימון מחקרים מדעיים משותפים, אשר מנוהלת וממומנת במשותף ע”י המועצה למענקים אוניברסיטאיים (UGC – גוף סטטוטורי מטעם ממשלת הודו) והקרן הלאומית למדע (ISF). הקרן החלה לפעול בשנה”ל תשע”ה. במסגרת התכנית ממומנים מענקי מחקר וסדנאות מחקר משותפים בין שתי המדינות. הנושאים אשר הוגדרו בשני המחזורים הראשונים: מחזור א’ – מדעי הרוח ומדעים מדויקים. מחזור ב’ – מדעי החיים ורפואה. כל מענק ניתן לתקופה של עד 3 שנים ועומד על כ-80 אלפי דולר לשנה לכל אחד מהצדדים.

למידע נוסף

מענקי מחקר משותף – סינגפור:

קרן ישראלית-סינגפורית לקידום ומימון מחקרים מדעיים משותפים, אשר מנוהלת וממומנת במשותף ע”י הקרן הלאומית למחקר בסינגפור (NRF) והקרן הלאומית למדע (ISF). הקרן תחל לפעול בשנה”ל תשע”ז. במסגרת התכנית ימומנו מענקי מחקר משותפים בין שתי המדינות בתחומי מדעי הטבע וההנדסה. כל מענק ניתן לתקופה של עד 3 שנים ועומד על כ-100 אלפי דולר לשנה לכל אחד מהצדדים.

למידע נוסף

משרד המדע מפעיל הסכמים נוספים לשיתוף פעולה מחקרי דו-לאומי, לפרטים נוספים.

مكافحة التحرش الجنسي في مؤسسات التعليم العالي

في تاريخ 10.12.2013 اتخذ الاجتماع العام لمجلس التعليم العالي قرارًا يشمل تعليمات مختلفة في مسألة مكافحة التحرّش الجنسيّ في مؤسّسات التعليم العالي. معظم هذه التعليمات جرى تبنيها في التعديل التاسع من مرسومات مكافحة التحرّش الجنسيّ (واجبات المشغل-تعديل، 2014). فيما يلي ” التعديل”.

ويحدّد التعديل تعليمات مختلفة، من بينها: تعليمات بوجوب قيام المؤسسات التي لديها أكثر من حرم جامعيّ واحد بتعيين عددٍ من المسؤولات عن مكافحة التحرّش الجنسيّ في كلّ واحد منها على الأقل. وتعليمات بضرورة تعيين مسؤولين عن مكافحة التحرّش الجنسيّ من صفوف هيئة التدريس الأكاديميّة والهيئة الإدارية، بأطيافهما المختلفة، وفق حجم المؤسّسة. وتعليمات تحدّد وجوب إجراء المؤسّسة لأنشطةٍ تثقيفيّةٍ وتوعويّة وإعلامية في مجال مكافحة التحرّش الجنسيّ مرّة واحدة في العام على الأقل، وتعليمات تحدد أنّ على المؤسّسة الجامعية إبلاغ الطلبة الجامعيّين والعاملين الجدد حول تعليمات القانون، والمرسومات، والنظام الداخلي، ومنحهم معلومات حول طريقة تقديم شكوى حول التحرّش الجنسيّ وخدمات المساعدة.

 

لجميع المعلومات عن مكافحة التحرش الجنسي في مؤسسات التعليم العالي

الدراسة الرقميّة

المنصة الدولية edX.org:

أقيمت الكثير من المشاريع التي أقامت منصات يمكن استخدامها لتحميل مساقات الكترونيّة وإتاحتها لجمهور الهدف العيني. ثمّة عدد من المنظمات الريادية التي قامت بتطوير منصات لـ MOOCs بمستوى أكاديمي، وغالبيتها في إطار شركات تجارية، وبعضها أجسام بدون أهداف الربح، وتعرض منصات دولية لبثّ مساقات من مؤسسات أكاديمية ريادية في العالم لملايين الدارسين. أحد الرياديين بين هذه المشاريع هو edX.Inc الذي يعتبر مؤسسة لا تعمل لأهداف الربح، وقامت بتأسيسها جامعتي هارفارد و MIT اللتان قامتا بتطوير منصّة لمساقات إلكترونية في الموقع على أساس منصة كود مفتوح.

خطوة مهمة اتخذها المركز القومي ” إسرائيل الرقمية” في موضوع الدراسة الأكاديمية الالكترونية تمثلت في التواصل مع شركة edX.Inc. في إطار هذا التواصل، تنضم دولة إسرائيل بواسطة ” إسرائيل الرقمية” كعضو مساهم  (contributing Member) إلى edX.org، وعلى هذا النحو  تُفتَح الامكانيّة لجميع مؤسّسات التعليم العالي المعترف بها  كي تحمّل MOOC (Massive Open Online Courses)   إلى موقع  edx.org العالمي بدون تكلفة إضافية ، ذلك من خلال استيفاء شروط الحد الأدنى  التي وضعتها edX  والتي تتعلق – فيما تتعلق- بعدد المساقات التي يجري تحميلها في كل عام، وكذلك بجودة المساقات. هذه المساقات ستكون متاحة لملايين مستخدمي edX في أرجاء العالم. التحقيق الفعلي لانضمام دولة إسرائيل يجري من خلال دعوات للجامعات في موضوع الدراسة الرقمية كي تقوم بتطوير وتحميل المساقات على المنصة الدولية لـ edX.org.

للدّعوات التي أطلقت في مجال المنصة:

  • الدعوة الأولى – إنتاج وتحميل مساقات أكاديمية على منصة org العالمية
  • في السنة الدراسية 2015-2016 في تاريخ 28.3.16 أطلق مجلس التعليم العالي/ لجنة التخطيط والموازنة ومقر إسرائيل الرقمية الدعوة الأولى لإنتاج وتحميل MOOC (مساقات أكاديمية إلكترونية) edX.org العالمي. وكان بمقدور كل مؤسّسة أكاديمية معترف بها في إسرائيل أن تقدم عرضين. فازت بالدعوة تسعة مساقات كما هو مفصّل في قائمة الفائزين.

دعوة ثالثة لمؤسسات التعليم العالي المعترف بها لتحميل MOOC ( مساقات أكاديمية إلكترونية) إلى المنصة العالمية- edX.org 2017
 أطلقت  في السنة الدراسية 2016-2017 في تاريخ 19.1.2017. هذه الدعوة تتناول -كما الدعوة الأولى- إنتاج وتحميل مساقات على المنصة العالمية edX.org. في إطار الدعوة الثالثة توجهت النية لمواصلة اختيار نحو 20 مساقا بصيغة MOOC التي تُختار كأفضل المساقات من بين تلك التي يجري عرضها، ويجري إنتاجها وتحميلها في السنة الدراسيّة  2017-2018. يمكن تقديم عروض حتى 18.4.17.

قائمة الفائزين بالدعوات:

 

المنصّة القوميّة “كامبوس”:

” كامبوس” هي المشروع الريادي لـ “إسرائيل الرقميّة” في مجال التربية والتعليم والتحصيل العلمي، والذي أقيم لصالح زيادة منالية التعليم والدراسة الرقمية (الديغيتالية)، وتقليص الفجوات الاجتماعية، وتعزيز مساواة الفرص لفئات سكانية متنوعة، وتقديم حلول تأهيلية مرنة لسوق العمل المتجدد. ستستخدم المنصّة من قبل الوزارات الحكومية وأجسام أكاديمية وغيرها[1] للنهوض بالمساقات الالكترونية والأكاديمية وغيرها، كذلك التأهيل المهنيّ باللغة العبرية والعربيّة والانجليزية.

تتمحور المبادرة في أربعة أنواع من الشرائح السكانيّة التي تدرُس في دولة إسرائيل، وبناء عليه فهو ينبني على أربعة مركبات:

 

أ. المركّب الأكاديمي: معد للطلبة الجامعيين والمرشّحين للدراسة الأكاديمية.

مجلس التعليم العالي ومقر إسرائيل الرقمية قاما ببناء شراكة استراتيجية لتغيير وجه التدريس والدراسة في أطر التعليم العالي في إسرائيل بواسطة الدراسة الرقمية. في هذا المركّب ستظهر مساقات أكاديمية لمؤسسات التعليم العالي في إسرائيل.

مجلس التعليم العالي ولجنة التخطيط والموازنة يتحملان المسؤولية عن المركّب الأكاديميّ الذي سيجري تطبيقه بواسطة مؤسّسات التعليم العالي المعترف بها، عندما تتمكن تلك من تطوير مساقات إلكترونية. تجدر الإشارة هنا إلى أنّ المركّب الأكاديمي في ” كامبوس” سيكون المكوّن الوحيد الذي يشمل مساقات أكاديمية (والتي يمكن لها ضمن شروط معينة أن تمنح المشاركين فيها نقاط استحقاق أكاديمية).

ب. مركّب معدّ للنهوض بالكفاءات الحياتيّة والتشغيل للفئات السكانيّة المهمّشة في إسرائيل.

تواصَلَ مقر إسرائيل الرقمية مع وزارة الاقتصاد ووزارة العمل والرفاه، ومصلحة الاستخدام لتقليص الفجوات الاجتماعيّة والمضي قدما بمنصّة “كامبوس” على النحو الذي يعود بالفائدة على الفئات المهمشة في إسرائيل. الهدف من هذه المساقات هو النهوض بالمجموعات المهمشة (نحو العرب والحاريديين، والمسنين وغيرهم) بواسطة تعزيز مهارات القرن الواحد والعشرين (الوعي القرائيّ الرقمي)، وتعزيز مهارات اللغة (العبريّة والانجليزيّة) وتطوير كفاءات العمل المهنية.

ج. مركّب معد للنّهوض بمسارات الدراسة في صفوف الطلبة الثانويين في إسرائيل.

تواصَلَ مقر إسرائيل الرقمية مع وزارة التربية والتعليم  في سبيل بناء مشروع متميز لمساقات بدائل بجروت ومساقات تحضير للبجروت. هدف المشروع هو توفير بديل تربوي عميق لامتحانات البجروت العادية التي تقام اليوم.

د. مركّب معدٌ للنهوض بمسارات التأهيل المهنيّ للعاملين في الخدمات العامّة.

مقرّ إسرائيل الرقمية يعرض على الوزارات الحكوميّة منصة “كامبوس” كوسيلة لتنجيع وتحسين مسارات التأهيل والاستكمالات لصالح العاملين في الخدمات العامة في الوزارات الحكوميّة والحكم المحليّ في إسرائيل. في إطار مناقصة مركّزي مديرية المشتريات في وزارة المالية تستطيع الوزارة التواصل مع مزودي المضامين والإنتاج الذين وقع عليهم الاختيار، وذلك لصالح بناء وتنفيذ مساقات إنترنتيّة للعاملين والمستفيدين في الوزارات الحكومية.

رابط لمنصة “كامبوس”: campus.gov.il

للدّعوات التي تتناول المنصّة:

طريقة فحص العروض المقدّمة

تستطيع كل واحدة من مؤسسات التعليم العالي المعترف بها تقديم عروض وفق التعليمات المرفقة مع كل واحدة من الدعوات.

يجري فحص العروض من قبل لجنة المرافقة الاكاديمية لموضوع التعلم الرقمي والتي تشمل أكاديميين مرموقين تتوفر لديهم الخبرة في مجال البيداغوجيا التكنولوجيّة أو التجديد في مجال التدريس، والتعليم والاتصالات العلمية في المؤسّسة الأكاديمية، علاوة على مندوب “إسرائيل الرقمية”، ومندوب الطلبة، ومندوب مجلس التعليم العالي-لجنة التخطيط والموازنة.

تستعين اللجنة لهذا الغرض بلجنتين فرعيتين اختصاصيتين في مجالي العلوم الاجتماعية والإنسانية وفي مجالات علوم الطبيعة. وقع الاختيار على أعضاء اللجان الفرن كخبراء اختصاصيين في مجالهم، وكذلك لكونهم يحملون نظرة واسعة حول مجالات معرفية متقاربة، وقدرة الحكم على درجة جاذبية المواضيع المعرفية للجمهور الدولي، وفهم الأفضليات لنسبية لإسرائيل في الحلبة الأكاديمية.